100 Fikir/Sürdürülebilirlik/#066

Karbon Karnesi

Her siparişin CO₂ izini gör, e-bisiklet teslimatı seç, kalanını dengele.

Fikir #066 / 100 Mobil uygulama Müşteri Sürdürülebilirlik AI destekli
Fikir

Problem → Çözüm

Problem

Çevre bilinci yüksek müşteriler hızlı teslimatın karbon maliyetinden rahatsız ama ne kadar olduğunu bilmiyor. Getir’in elektrikli filo yatırımı da müşteri tarafında görünmez kalıyor.

Çözüm

Karbon Karnesi her siparişin CO₂ ayak izini araç tipi, mesafe, soğutma ve ambalaja göre hesaplar. Müşteri biraz daha uzun süreli e-bisiklet teslimatını seçebilir, siparişlerini birleştirebilir ya da küçük bir tutarla sertifikalı karbon dengeleme projesine katkı verebilir.

Ürün

Temel özellikler

1Sipariş bazlı CO₂Teslimat, depo enerjisi ve ambalajın gram CO₂ karşılığı.
2Yeşil teslimat seçeneği+5 dk ile e-bisiklet/yaya kurye, karşılığında puan.
3Aylık karneMahalle ortalamasıyla kıyaslı aylık CO₂ özeti.
4DengelemeSepete 2-10 TL ekleyerek Türkiye’deki ağaçlandırma projelerine katkı.
AI katmanı

Yapay zeka nerede devreye giriyor?

Emisyon hesabı deterministik faktörlerle yapılır; ML modeli e-bisiklet ile teslim edilebilir siparişleri ve ek süreyi tahmin eder.

  • GHG Protocol faktörleri: benzinli moped 68 g/km, e-moped 18 g/km, e-bisiklet ~5 g/km; depo enerji payı sipariş başına
  • LightGBM ile “yeşil teslimata uygun mu ve kaç dk ekler” tahmini (mesafe, eğim, hava, kurye müsaitliği)
  • Kişiselleştirilmiş yeşil nudge’lar için kontekstüel bandit (sipariş birleştirme önerisi zamanlaması)
Mimari

Nasıl çalışır?

Müşteri AppReact Native • karne & seçim
Emisyon ServisiFastAPI • faktör tablosu
Yeşil UygunlukLightGBM • ETA farkı
Dengeleme OrtağıSertifikalı proje API’si
VeriPostgreSQL + Kafka event
Teknoloji

Stack

Arayüz

React NativeExpoVictory Native

Backend

Python 3.12FastAPI

AI / ML

LightGBMVowpal Wabbit (bandit)

Veri

PostgreSQLKafkaRedis

Altyapı & DevOps

DockerAWS ECSGitHub Actions
Go-to-market

Pazarlama & lansman

1
Dünya Çevre Günü5 Haziran’da tüm yeşil teslimatlarda çift GetirPuan ve şehir bazlı CO₂ tasarruf sayacı.
2
Mahalle ligi“Moda bu ay 1,2 ton CO₂ tasarruf etti” şeklinde mahalleler arası yarış.
3
Kurumsal raporlamaGetirİşYeri müşterilerine kapsam 3 emisyon raporu.
Ölçüm

Başarı metrikleri (hedef)

%23yeşil teslimat seçim oranı
-410 gyeşil seçen müşteri başına aylık CO₂
%9dengeleme katkısı veren müşteri
Teslimat

MVP yol haritası

Hafta 1-2Emisyon modeliAraç ve depo faktörleri, sipariş bazlı hesaplama servisi.
Hafta 3-4Karne + yeşil seçenekUygulamada karne ekranı, 3 ilçede e-bisiklet seçeneği.
Hafta 5-8Dengeleme + nudgeDengeleme ortaklığı ve kişisel yeşil öneriler.
Fİ
Fatih İnci — Full Stack Software Engineer

Bir fikri production’a taşırken ilk sorum şu: ölçülebilir mi ve mevcut sistemi bozmadan nasıl açılır? Yaklaşık 4 yıl, ayda yüz milyonlarca CDN isteği alan bir embed script üzerinde çalıştım. Kademeli geçiş ve gerçek test kapsamı benim için vazgeçilmez. Remote çalışmaya hazırım.